Muzealna Grupa Historyczna

Pod koniec lat 90 tych, XX wieku ukształtował się nowy model przedstawiania przeszłości za pomocą różnego formatu widowisk plenerowych. Widowiska te, zwane popularnie rekonstrukcjami historycznymi w obrazowy i dynamiczny sposób ukazują historię działań militarnych wielu epok. Dzięki odpowiednio dobranym plenerom i scenografii, organizatorzy stwarzają warunki i rzeczywistość zbliżoną do wydarzeń prezentowanych czasów. Organizacja takiego “teatru historii”, przedstawiającego rozmaite dziejowe epizody, nie byłaby możliwa bez powstania i prężnego rozwoju niezależnego środowiska zrzeszonego w grupach rekonstrukcji historycznej.

muzealna grupa historyczna

Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą w Sochaczewie, jako jedno z nielicznych w kraju posiada własną Grupę Rekonstrukcji Historycznej. Podstawowym obszarem jej działania jest odtwarzanie oddziału piechoty Wojska Polskiego z okresu II Rzeczypospolitej. Grupa przyjęła za swego patrona II batalion 18 pułku piechoty, który we wrześniu 1939 roku , bohatersko i krwawo bronił Sochaczewa. W dniach 12-15 września batalion, w walkach o miasto, poniósł straty sięgające 80 % stanu. Poległo wielu żołnierzy i oficerów, a wśród nich dowódca batalionu major Feliks Kozubowski.

mgh-grochow1939

Muzealna Grupa Historyczna II/18 pp zaczęła się kształtować już w roku 1998. Jej trzon stanowili harcerze z 24 Środowiskowej Drużyny Harcerskiej im T. Zawadzkiego „Zośka” z ZHP Sochaczew. Pierwszym przedsięwzięciem była organizacja pokazu plenerowego pt. „Sieczychy 1943”. W marcu 1999 roku, 24 ŚDH obchodziła 25-lecie założenia, wtedy to przy okazji obchodów rocznicowych harcerze odtworzyli epizod z ataku Grup Szturmowych Szarych Szeregów na strażnice niemiecką w Sieczychach, w której poległ podporucznik Tadeusz Zawadzki „Zośka”. Kilka miesięcy później, na polach w Witkowicach, harcerze 24 ŚDH wspólnie z 14 DH im „14 Pułku Ułanów Jazłowieckich” odtwarzali po raz pierwszy epizod z Bitwy nad Bzurą 1939 r. Ta pierwsza próba, skromnej, ale jakże wymownej inscenizacji, stała się zapowiedzią i pierwszym krokiem w kierunku organizacji widowiska „Bzura”. W latach 1999-2009 nie było ani jednego roku „Bzury”, w którym członkowie MGRH nie pracowali przy jej organizacji. Przez wszystkie lata jej trwania, aż do 2007, grupa korzystała z wypożyczonych mundurów. Za pośrednictwem Pawła Rozdżestwieńskiego z Fundacji „Polonia Militaris”, pierwsze 10 kompletów polskich mundurów wz. 1919, sfinansował burmistrz miasta Sochaczew Bogumił Czubacki. Od tej pory, prawie każdego roku grupa uzyskiwała wsparcie w postaci zakupu sprzętu i umundurowania od urzędujących burmistrzów Bogumiła Czubackiego i Piotra Osieckiego.

kozłów biskupi

W chwili usamodzielnienia się pod kątem wyposażenia, pasjonaci historii w sile od 10 do 30 osób brali udział w ok.500 wydarzeniach. Były to rekonstrukcje i widowiska historyczne, obrazujące działania pozycyjne na froncie wschodnim 1914-15 r., wojnę polsko-bolszewicką 1920 r., wojnę we wrześniu 1939 r., oraz działania konspiracyjne oddziałów Armii Krajowej w latach 1939-45 r. Odbywały się one w różnych miejscach Polski, Czech i Słowacji m.in. w Przemyślu, Krakowie, Skarżysku Kamiennej, Tomaszowie Lubelskim, Mławie, Chojnicach, Ostrołęce, Gdyni, Warszawie, Płocku, Kostrzynie n/Odrą w Sochaczewie i jego najbliższym regionie- Bolimowie, Tułowicach, Kozłowie Szlacheckim a także w za granicą kraju w Vyravie i Pradze.

mgh-mlawa

Zakres działania Muzealnej Grupy Historycznej II batalionu 18 pułku piechoty jest wyjątkowo rozległy. Wśród zadań ważne miejsce zajmuje promocja sochaczewskiego Muzeum i miasta Sochaczew. Oprócz udziału w pokazach dynamicznych członkowie MGRH stawiają na upamiętnianie historii poprzez organizacje ekspozycji plenerowych, udziału w targach turystycznych, młodzieżowych spotkań z historią, budowę szlaków turystycznych, organizację rajdów plenerowych na pola bitew. Ponadto grupa bierze czynny udział w świętach państwowych i uroczystościach patriotycznych, publikuje materiały historyczne, organizuje wykłady i konkursy, wnioskuje o remonty obiektów historycznych i nadawanie honorowych obywatelstw zasłużonym ludziom.
Przedstawiciele grupy od zawsze asystują w ostatniej drodze żołnierzom września i patriotom polskim .Uczestniczyli m.in w ceremonii pogrzebowej prezydenta Ryszarda Kaczorowskiego w Warszawie, generała Zygmunta Zawadzkiego w Gdańsku, ostatniego Westerplattyczyka majora Skowrona w Brzezinach k/ Chęcin.
Największym sukcesem MGH jest przebudowa w 2013 r., Pomnika Poległych na cmentarzu żołnierzy WP w Polsce, który znajduje się w Sochaczewie-Trojanowie. W wyniku inicjatywy grupy, wsparcia burmistrza Sochaczewa , wielu miesięcy konsultacji z ROPWIM, Konserwatorem Zabytków i Urzędem Wojewódzkim, udało się zmienić pochodzącą z czasów komunistycznych symbolikę i za pomocą właściwych treści oddać honor spoczywającym tu żołnierzom II Rzeczpospolitej. Innym, wyjątkowym osiągnięciem jest tegoroczna wizyta Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego na polu Bitwy nad Bzurą 1939 r. W wyniku zaproszenia Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i PBnB i współpracy z Kancelarią Prezydenta RP, w dniu 17.09, Prezydent Bronisław Komorowski odwiedził Pomnik Generała Franciszka Włada w Kamionie i miejsce przeprawy żołnierzy WP w Witkowicach. Asystę i historyczne przewodnictwo na polu bitwy pełnili dla p. Prezydenta członkowie MGH II/18 pp.

mgh-bzura

Ważnymi wydarzeniami, w których uczestniczyła Muzealna Grupa Historyczna były największe w Polsce zloty militarne i plenerowe wystawy przypominające o walce żołnierza polskiego, promujące Sochaczew i jego atrakcyjną historię. Wystawy dotyczące Bitwy nad dolną Bzura i Rawką 1914-15 r., Bitwy nad Bzurą 1939 r. i powojennej działalność niepodległościowej „Żołnierzy Niezłomnych” zostały zorganizowane na Zlocie Militarnym w Darłowie, Teatrze Historii Bogusława Wołoszańskiego w Gdańsku oraz Dniach Twierdzy w Giżycku i Kostrzynie nad Odrą.

Muzealna GH, od początku swego istnienia zajmuje się społecznie cmentarzami wojskowymi na terenie Powiatu Sochaczewskiego z okresu I i II wojny światowej. Jej członkowie wzięli pod opiekę żołnierskie mogiły pozostałe po obu światowych konfliktach. Charytatywnie organizują akcje dokumentacyjne, konserwacyjne i porządkowe na terenie gmin powiatu. Zdobywają też pieniądze na ich remonty. Ideą grupy jest praca na rzecz zachowanie historii Polaków przymusowo wcielonych do armii pruskiej i rosyjskiej podczas I wojny światowej, szczególną zaś troską otaczają Miejsca Pamięci Narodowej związane z bohaterstwem żołnierzy Wojska Polskiego walczącymi we wrześniu 1939 r., w obronie granic II Rzeczypospolitej. Coroczne prace porządkowe z okazji kolejnych świąt i rocznic stanowią wyraz hołdu oddanego poległym.

mgh-bzura1939

Wiele poważnych akcji na rzecz pamięci o bohaterskich żołnierzy z Armii “Poznań” i “Pomorze” przeprowadzono na terenie gminy Młodzieszyn. W maju 2009 r., z inicjatywy MGRH, udało się doprowadzić do porządku otulinę cmentarza żołnierzy Wojska Polskiego w Juliopolu k. Młodzieszyna. W ciągu wielu godzin wytężonej pracy, przy pomocy innych wolontariuszy, wywieziono ponad 40 ton śmieci. W ciągu ostatnich 5 lat członkowie MGH wykonali ponad 100 akcji porządkowych i konserwatorskich na cmentarzach wojennych w gminach Młodzieszyn, Iłów, Nowa Sucha. Cyklicznie porządkowano cmentarze z okresu I wojny światowej w Stefanowie, Oborach, Borzymówce. Szczególną opieką objęto leśne cmentarze żołnierzy WP z okresu walk w 1939 r., w Budach Starych, Rokicinie i Leontynowie. Dzięki tej ważnej działalności i współpracy z sochaczewskim Muzeum, na terenie gminy Młodzieszyn powstał pierwszy etap nowego szlaku turystycznego pod nazwą “Trakt Pamięci Bohaterów Bitwy nad Bzurą 1939 r.”. Trakt ten powstał w celach edukacyjnych i swoim zasięgiem w perspektywie objąć ma wszystkie obiekty z terenu Bitwy nad Bzurą 1939 r.

mgh1915

Innym ciekawym projektem , który na swoim terenie inicjuje MGRH, jest Ogólnopolski “Szlak Frontu Wschodniego I wojny światowej”. Szlak ten zaplanowano z okazji 100- lecia wybuchu I wojny światowej a swoim zasięgiem objąć ma także obiekty wojenne pielęgnowane przez sochaczewskich rekonstruktorów.
Ciekawą formą działalności grupy jest również eksperyment historyczny. W maju i wrześniu grupa cyklicznie organizuje ogólnopolski Marsz „Szlakiem odwrotu znad Bzury 1939 r.”. Jest to rajd pieszy, mający na celu odtworzenie przebiegu ostatniej fazy bitwy nad Bzurą 1939 r. , przedzierania się oddziałów Armii „Poznań” i „Pomorze” przez Puszcze Kampinoską do Warszawy i Modlina. Marsz ten staje się szczególnym wyzwaniem dla pasjonatów preferujących aktywny model odkrywania historii. Jego główną zaletą jest możliwość szczególnego doświadczenia -zmierzenia się z ogromem Puszczy Kampinoskiej, dziesiątkami kilometrów pieszo, nocowaniem niemalże pod gołym niebem, a to wszystko w mundurze i z ekwipunkiem żołnierza wrześnie z okresu wojny 1939 r.

mgh-lomianki1939

Klasa i doświadczenie grupy powoduje, że zapraszana jest do udziału w filmach i kampaniach reklamowych, związanych z odtwarzanym przez nią okresem. Blisko 30 sochaczewskich rekonstruktorów wzięło udział w filmie Jerzego Hoffmana „ Bitwa Warszawska 1920”, zaś szef grupy Jakub Wojewoda sprawował funkcję asystenta scenografa ds. militariów i koni. W 2011 roku członkowie grupy wzięli udział w zdjęciach do filmu „Stawka większa niż śmierć” oraz „Miasto w ogniu”- filmie Bogusława Wołoszańskiego, prezentującym obronę Sochaczewa w 1939 r. Kolejne lata przyniosły nowy angaż dla sochaczewian w filmach „Epitafia Katyńskie”, „Wenecja”, „Hiszpanka” a także serialach „Misja Afganistan”, „Szpiedzy w Warszawie” i in. W tym samym czasie konsultowali produkcje filmowe, projektowali i wykonywali scenografię, pracowali w pionach kostiumograficznych.

Dziś, w życiu tej nieformalnej grupy, skupionej przy sochaczewskim muzeum, czynnie uczestniczy blisko 50 osób z terenu Sochaczewa, Młodzieszyna, Gąbina, Płocka. Trzon stanowi 25 osobowy umundurowany oddział historyczny.
Muzealna Grupa Historyczna II Batalionu 18 pułku piechoty w 2009 r., otrzymała Złoty Medal Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej, nadany przez Przewodniczącego Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Sochaczewianie są jedyną grupą rekonstrukcji w Polce, która otrzymała w/w odznaczenie za szczególne zasługi w upowszechnianiu idei pamięci narodowej oraz wyróżniającą się działalność związaną z upamiętnianiem miejsc walk i męczeństwa Narodu Polskiego, a także opiekę nad tymi miejscami.

mgh-grochow1939

Działalność Grupy wymaga różnorakiego wsparcia życzliwych inicjatywie ludzi, firm i instytucji. Należą do nich: Piotr Osiecki- Burmistrz miasta Sochaczew, Marek Fergiński-v-ce Burmistrz miasta Sochaczew, Joanna Szymańska-Wójt gminy Młodzieszyn, por. Stanisław Janicki Prezes Zarządu Koła AK w Sochaczewie, Maciej Wojewoda- Dyrektor Muzeum Ziemi Sochaczewskiej, Marek Kujawa-Dyrektor SP w Kamionie im. gen. bryg. Franciszka Włada, Paweł Rozdżestwieński- Prezes fundacji “Polonia Militaris”, Jacek Chaber- Prezes Fundacji Wojskowości Polskiej, Bogusław Wołoszański Prezes Fundacji „Pro Historia”, Jerzy Żelichowski-Radny Powiatu Sochaczewskiego, Bogumił Czubacki- Radny Miasta Sochaczew, ppłk Krzysztof Przepiórka Prezes Fundacji „Byłych Żołnierzy Jednostek Specjalnych G.R.O.M.”, bryg.mgr inż.Wiesław Gorzki- z-ca Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Sochaczewie, Roman Matuszewski- Kierownik Działu Zbiorów Głównych Muzeum Wojska Polskiego, Maciej Brażuk „Osada Puszczańska”, Mirosław Kaczorowski- “Tramex”,Marcin Rząb „Intertest”, Paweł Janiak „Piekarnia Gzik-Janiak”, Henryk Rożnowski, fotograficy i filmowcy – Karol Pruski, Witold Święcki, Jakub Wasilewski, Łukasz Wojtczak, Lech Giziński, GRH 14 PUJ, GRH „Kampinos”, GRH’AA7”,GRH 26 DP, GRH „Marienburg” ,GRH AA7 i inni.