Konserwacja płatów sztandaru 68 pp.

W marcu 2025 r. członkowie Sochaczewskiej Grupy Odkrywców Historii, odnaleźli niedaleko Iłowa płat niezidentyfikowanego sztandaru. Spoczywał w ziemi w metalowej bańce na mleko. Niestety był w bardzo złym stanie, gdyż zabezpieczający ją drewniany czop całkowicie przegnił a do wnętrza kanki dostała się woda. Obiekt został przewieziony do Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą, skąd następnego dnia przewieziono go do Pracowni Konserwacji Tkanin w Muzeum Wojska Polskiego, gdzie podjęto działania ratunkowe.
Po wydobyciu płótna z kanki, okazało się, iż jest to sztandar 68 pułku piechoty. Decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków sztandar stał się własnością Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola
Bitwy nad Bzurą. Z powodu, że przez długi czas przebywał w bardzo niekorzystnych warunkach, uległ znacznej degradacji. Konieczne jest szybkie podjęcie kroków celem jego skomplikowanej renowacji i zabezpieczenia w stopniu umożliwiającym ekspozycję w muzeum.

Poniżej widoczny jest stan odnalezionego sztandaru po wydobyciu z kanki.

Sztandar 68 PP
Sztandar 68 PP

Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą otrzymało dofinansowanie ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego na realizację zadania pn. Konserwacja płatów sztandaru 68. Pułku Piechoty. W ramach projektu dwa płaty sztandaru 68. Pułku Piechoty poddane zostaną pracom konserwatorskim zmierzającym do ich zabezpieczenia i wzmocnienia, z jednoczesnym dążeniem do zachowania ich autentyzmu i wartości dawności. Po konserwacji płaty sztandaru zostaną wyeksponowane na stałej wystawie „Pole Bitwy 1939-1945” w sali poświęconej Kampanii Wrześniowej 1939 r. Realizacja zadania umożliwi przywrócenie wartości ekspozycyjnych obiektów poprzez ich uelastycznienie i wzmocnienie. Konserwację przeprowadzi dr Katarzyna Zapolska – adiunkt Katedry Konserwacji-restauracji Papieru i Skóry, Instytut Sztuk Plastycznych i Konserwacji Dzieł Sztuki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Zadanie ma charakter dwuletni. Wysokość dofinansowania wynosi: w 2026 r. – 67 195,00 zł, a w 2027 r. – 86 045,00 zł. Łącznie 153 240,00 zł.

Realizacja zadania obejmuje również działania towarzyszące. Pierwszym z nich jest wykonanie dedykowanej gabloty zapewniającej warunki ekspozycji obiektu zgodne z zalecaniami konserwatorskimi. Ponadto, w celu zapewnienia dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, zostanie wykonana tablica kontrastowa z nakładką w alfabecie Braille’a informująca o zakonserwowanych obiektach oraz dwie miniaturowe wypukłe makiety płatów sztandaru, które zostaną umieszczone w miejscu ich ekspozycji. Tablica i makiety skierowana są do osób niewidomych i słabowidzących. Umożliwią tym osobom zapoznanie się z historią zakonserwowanych obiektów oraz ich fakturą i kształtem.

W ramach działań edukacyjnych prowadzone będą autorskie lekcje muzealne z elementami gry połączone ze zdobywaniem wiedzy o weksyliach ze szczególnym uwzględnieniem symboliki i znaczenia sztandarów i chorągwi pułkowych. Po umieszczeniu zakonserwowanych płatów na stałej wystawie „Pole Bitwy 1939-1945” odbędzie się oprowadzanie kuratorskie uwzględniające historię sztandaru, jego ukrycia i odnalezienia oraz udział 68. Pułku Piechoty w walkach o Sochaczew w Kampanii Wrześniowej 1939 r.

Całkowitą wartość zadania wynosi 243 285,00 zł.