Cmentarze z I Wojny Światowej na terenie powiatu sochaczewskiego

Na początku lat trzydziestych w Polsce staraniem polskich i niemieckich władz rozpoczęła się przygotowania do wielkiej komasacji cmentarzy i mogił wojennych z lat Wielkiej Wojny. Problem był palący, ponieważ sytuacja niektórych miejsc pochówka odbiegała od stanu w jakim powinny się znajdować. Od budowy miejsc grzebalnych minęło już ponad 10 lat i obiekty, zwłaszcza w których do budowy stosowano drewno, zaczęły odczuwać upływ czasu.

Na początku lat trzydziestych wspólna polsko-niemiecka komisja rozpoczęła kontrolę stanu i spis mogił i cmentarzy pozostałej po Wielkiej Wojnie. W jej wyniku powstał dokument spisu z natury, który miał stać podstawą projektu prac komasacyjnych, których celem była kilku dużych cmentarzy. Analiza późniejszych działań wymaga jeszcze wiele pracy, ponieważ już ze spisu wynika, że nie wszystkie planowane komasacje zostały przeprowadzone i właściwie nie wiadomo czy część nieodnalezionych cmentarzy to wynik komasacji, czy tego, że uległy kompletnemu zniszczeniu po 1945 roku.

Niewątpliwie pewne jest tylko to, że w Złotej powstało mauzoleum, które ukończono i do dziś stanowi najpiękniejszy w swej formie cmentarz w powiecie sochaczewskim.

Spis cmentarzy obejmuje granice powiatu sochaczewskiego w kształcie jaki istniał do 1976 roku, dziś wschodnia część powiatu jest częścią powiatu zachodniego-warszawskiego.

Wyjaśnienie wymaga jeszcze kilka spraw – pierwsza z nich to np. cmentarz w Malanowie, czy jest to ten sam cmentarz w spisie opisany jako w Brochowie? W spisie brakuje też rosyjskiego zbiorowego grobu, który znajdował się na cmentarzu w Sochaczewie oraz kopca cholerycznego z 1915 roku z cmentarza w Szymanowie.

Muzeum otrzymało spis cmentarzy dzięki życzliwości Rafała Figiela, za co składamy serdeczne podziękowania. Ilustracja to projekt cmentarza w Złotej – z kolekcji Rafała Figiela.

 

LP miejscowość niem. oznaczenie pol. oznaczenie ger-straty rus-straty
1. Młodzieszyn Kriegerfriedhof II Cmentarz wojenny II 189 13
2. Młodzieszyn Unterer Friedhof Dolny cmentarz 50 0
3. Adamowa Góra Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 40 2
4. Bibiampol Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 11 0
5. Gawłów Kriegerfriedhof im walde Cmentarz wojenny w lesie 57 9
6. Gawłów Kriegerfriedhof am wege Cmentarz przy drodze 42 5
7. Gawłów Feldgraber Grób polowy 8 0
8. Helenka Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 36 0
9. Łęg Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 28 0
10. Żuków Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 45 6
11. Żuków Feldgraber Grób polowy 19 10
12. Mistrzewice Feldgraber Grób polowy 31 6
13. Braki-Dębsk Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 98 0
14. Antoniew Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 54 0
15. Kozłów-Szlachecki Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 112 0
16. Bocieńce Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 163 400
17. Januszowo Feldgraber Grób polowy 18 14
18. Borzymówka Kriegerfriedhof III Cmentarz wojenny III 159 818
19. Borzymówka Kriegerfriedhof I Cmentarz wojenny I 171 581
20. Borzymówka Kriegerfriedhof II Cmentarz wojenny II 182 880
21. Kurdwanów Kriegerfriedhof II Cmentarz wojenny II 27 145
22. Mizerka Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 31 147
23. Mizerka Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 31 138
24. Mizerka Nowa Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 188 143
25. Sucha Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 79 472
26. Żylin Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 88 75
27. Żylin Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 81 113
28. Brochów Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 7 0
29. Famułki Królewskie Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 6 25
30. Kromnów Polski Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 4 0
31. Lasocin Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 1 18
32. Mokas Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 34 395
33. Tułowice Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 6 4
34. Giżyce Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 185 265
35. Giżyce Zivilfriedhof Cmentarz cywilny 1 2
36. Brzozów Stary Feldgraber Grób polowy 18 76
37. Matyldów Feldgraber Grób polowy 68 0
38. Rybno Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 133 39
39. Rybno Gemeindefriedhof Cmentarz miejski 13 0
40. Rybno Friedhof Cmentarz 60 0
41. Ćmiszew Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 78 0
42. Jasieniec Feldgrab Grób polowy 1 0
43. Szwarocin Felgrab Grób polowy 2 3
44. Bielice Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 0 121
45. Czerwonka Russenfriedhof Rosyjski cmentarz 1 76
46. Orły Cesin Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 0 47
47. Kożuszki Feldgraber Grób polowy 10 0
48. Kozłów Biskupi Dorffriedhof Cmentarz wiejski 14 0
49. Kozłów Biskupi Kriegerfriedhof II Cmentarz wojenny 23 147
50. Dachowo Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 29 250
51. Kozłów Biskupi – Sammelfriedhof nordoostl. Zakrzew Kriegerfriedhof I Cmentarz wojenny 123 279
52. Zakrzew-Gut Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 184 283
53. Szymanów Gemeindefriedhof Cmentarz miejski 12 287
54. Piasecznica Feldgraber Grób polowy 7 0
55. Gaj Gemeindefriedhof Cmentarz miejski 1 0
56. Paprotnia – Granica Feldgraber Grób polowy 8 0
57. Gradów Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 2 553
58. Iłów Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 141 13
59. Kamion Massengrab Grób masowy 13 0
60. Kamion Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 29 0
61. Lubiejew Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 139 52
62. Kąty Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 35 6
63. Kampinos Stary Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 10 13
64. Kurdwanów Kriegerfriedhof I Cmentarz wojenny I 131 1572
65. Nowa Wieś Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 96 0
66. Obory Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 164 243
67. Rozlazłów Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 98 85
68. Ruszki Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 143 24
69. Wszeliwy Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 510 503
70. Ostrowce Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 11 4
71. Złota Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 128 6
72. Juliopol* Gemeindefriedhof Cmentarz miejski 2 0
73. Dąbki*
74. Załusków* Massengrab Grób masowy 5 0
75. Arciechów* Militarfriedhof Cmentarz wojskowy 2 0
76. Biampol?* Felgrab Grób polowy 2 0
77. Piaski Królewskie* Kriegerfriedhof Cmentarz wojenny 1 0
78. Pawłowice Gemeindefriedhof Cmentarz miejski 47 16
79. Gawartowa Wola Felgrab Grób polowy 3 0
80. Leoncin Pfarrfriedhof Cmentarz parafialny 0 18
81. Wilków Stary Russenfriedhof Rosyjski cmentarz 3 42
razem: 4770 9444
razem z nieodnalezionymi 4782

*nie odnaleziony

Komentarze